คู่มือศัพท์
คู่มือศัพท์ผู้ขายออนไลน์ + ศัพท์ในใบ Settlement
— Free Shipping Max Fee · PSC · ROAS · DRTM
35 ศัพท์ Shopee · TikTok Shop · Lazada — อธิบายสั้น + ลิงก์เอกสารทางการ · มีผล 4 ส.ค. 2569
ค่าธรรมเนียม
- Commissionข้ามแพลตฟอร์มค่าคอมมิชชั่น (Marketplace Commission)
- ค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มหักจากราคาขาย คิดเป็น % ของราคาหลังหักส่วนลดผู้ขาย (ไม่รวมค่าส่ง) แตกต่างตามหมวดสินค้าและประเภทร้าน (Mall vs Non-Mall) Shopee/TikTok/Lazada หักรวม VAT แล้ว
อ้างอิง: อัตราคอมแต่ละหมวด — /fees ↗
- MSFLazadaMarketplace Service Fee (ค่าธรรมเนียมของ Lazada)
- ชื่อเรียกของ Commission ฝั่ง Lazada รวม VAT ไว้แล้ว ใช้แทนคำว่า 'Commission' ในเอกสารและรายงานของ Lazada
อ้างอิง: MSF Lazada — /lazada-fees ↗
- Growth FeeTikTokCommerce Growth Fee (ค่าบริการเติบโต TikTok)
- ค่าธรรมเนียมพิเศษของ TikTok Shop เริ่ม 6 พ.ค. 2569 — Electronics 6.96% / Non-electronics 8.03% (รวม VAT) มี cap ที่ ฿199/ชิ้น คิดจาก net (ไม่รวมค่าส่ง) ร้านเล็ก Non-Mall ที่ GMV 30 วัน < ฿10,000 ได้ส่วนลด −0.54pp
- Tx Feeข้ามแพลตฟอร์มTransaction Fee / Payment Fee (ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน)
- ค่าธรรมเนียมช่องทางชำระเงินคิดจาก (ราคา + ค่าส่งลูกค้า) — Shopee ระบุ rate ก่อน VAT ต้อง ×1.07; TikTok/Lazada ใช้ 3.21% รวม VAT ทุกช่องทาง ฝั่ง Lazada ใบ statement เรียกบรรทัดนี้ว่า Payment Fee
อ้างอิง: อัตรา Tx Fee ทุกช่องทาง — /fees ↗
- Service FeeShopeeค่าบริการ (Shopee ร้านโค้ดคุ้ม / PRIME Seller Program)
- ค่าบริการ Shopee สำหรับร้านที่เข้าร่วม 'ร้านโค้ดคุ้ม' (ส่งฟรี Xtra + ส่วนลด Xtra — ปัจจุบันใช้ชื่อ PRIME Seller Program) คิด % ตามหมวด — ฐาน = net − ส่วนลดที่ผู้ขายรับผิดชอบ ห้ามคิด 2 ครั้งแม้ออเดอร์เดียวจะติดทั้งสองโปร
ดูตารางอัตราค่าธรรมเนียมเต็มทุกแพลตฟอร์ม รวม VAT ที่หน้ารวมค่าธรรมเนียม
ตัวชี้วัดร้าน
- DTSShopeeDays to Ship (เวลาจัดส่ง Shopee)
- เวลาที่ผู้ขายต้องส่งพัสดุให้ขนส่งรับนับจากออเดอร์ยืนยัน Shopee ตัด 12:00 — จ่ายก่อนนับวันเดียวกัน หลัง 12:00 นับวันถัดไป ถ้าไม่ handoff ภายใน 3 วันออเดอร์ยกเลิกอัตโนมัติ
อ้างอิง: Shopee Guide — DTS ↗
- FFRLazadaFast Fulfilment Rate (อัตราการจัดส่งเร็ว — Lazada)
- อัตราการดำเนินการจัดส่งสินค้าอย่างรวดเร็วของ Lazada — สำหรับ LazMall MP กำหนด ≥ 50% ของออเดอร์ในรอบประเมิน ต่ำกว่าเกณฑ์ ออเดอร์ที่ไม่ทันถูกนับเป็น Breached Order เรียกค่าปรับ 1% (สูงสุด ฿30/ออเดอร์)
- Penalty PointsShopeeแต้มลงโทษ Shopee
- ระบบให้แต้มลงโทษเมื่อร้านทำผิดกฎ (ส่งช้า, ขายของห้าม, ละเมิด IP) สะสมถึง threshold → ลดสิทธิ์เข้าแคมเปญ → ระงับร้าน
อ้างอิง: Shopee Guide — Penalty Points ↗
- NCPLazadaNon-Compliance Points (แต้มลงโทษ Lazada)
- ระบบลงโทษ Lazada สะสมแต้ม 12/24/36/48 — พักร้าน 7 → 14 → 21 วัน → ปิดถาวร อุทธรณ์แต้มได้ 60 วัน (กรณีถูกปิดบัญชีถาวร อุทธรณ์ได้ 30 วัน)
อ้างอิง: Lazada Guide — Account Health ↗
คืนสินค้า
- DRTMLazadaDirect Return To Merchant (คืนสินค้าตรงถึงร้าน Lazada)
- Lazada ให้ร้านมีอำนาจตัดสินใจคืน 4 ทาง: คืนเงิน · เรียกตรวจสอบ · ปฏิเสธ (พร้อมเหตุผล) · ส่งต่อหน่วยงาน Dispute (PSC) — ตรงข้ามกับระบบกลางตัดอัตโนมัติ
อ้างอิง: Lazada Guide — DRTM ↗
- PSCLazadaPartner Support Center (แผนกคู่ค้าสัมพันธ์ Lazada)
- ทีมข้อพิพาทกลางของ Lazada ที่ร้านสามารถส่งต่อเคสไปให้ตัดสินเมื่อลูกค้าไม่เห็นด้วย DRTM ของร้าน — กรณีลูกค้าขอคืนเพราะเปลี่ยนใจไม่มีปุ่มปฏิเสธ ระบบจะส่ง PSC อัตโนมัติ ฝั่งการเงิน: PSC เป็นเจ้าหน้าที่ Lazada จึงดู/ตั้งค่าการถอนเงินอัตโนมัติ (Auto Withdraw) แทนร้านไม่ได้ — ทำได้เฉพาะเจ้าของบัญชี
เจอเคสคืนสินค้า/ข้อพิพาทจริง? อ่านคู่มือรับมือคืนสินค้าแบบละเอียด
จัดส่งและ Settlement
- SOFTikTokShipped by Seller / Ship on Fulfillment (TikTok)
- โหมดจัดส่งที่ผู้ขายเลือกขนส่งเองแทน Platform Shipping — ต้องอัปเดต tracking ทันทีหลังจัดส่ง; ออเดอร์ที่ค้างเกิน 15 วันจะถือว่าจัดส่งล่าช้า กระทบ Late Dispatch Rate
อ้างอิง: TikTok Seller — Shipped by Seller ↗
- SettlementTikTokการโอนเงินเข้าบัญชี (TikTok D+7+1)
- TikTok โอนเงินเข้า Seller Balance หลังออเดอร์เสร็จ 7 วัน + 1 วันทำการ (D+7+1) สำหรับร้านปกติ — ดึง summary ที่ Finance > Statement ใน Seller Center
อ้างอิง: TikTok Guide — Settlement ↗
เงินเข้าเมื่อไหร่หลังส่งของ? ดูไทม์ไลน์ Settlement รายแพลตฟอร์ม
โฆษณาและ ROAS
- ROASข้ามแพลตฟอร์มReturn On Ad Spend (ผลตอบแทนค่าโฆษณา)
- ตัวชี้วัดประสิทธิภาพโฆษณา — ROAS = ยอดขายจากโฆษณา ÷ ค่าโฆษณา ROAS 3.0× = ค่าโฆษณา ฿1 สร้างยอด ฿3 ต้อง > BEROAS ถึงจะไม่ขาดทุน
อ้างอิง: คู่มือ ROAS — /guides/ads-roas ↗
- BEROASข้ามแพลตฟอร์มBreak-even ROAS (จุดคุ้มทุนค่าโฆษณา)
- ROAS ขั้นต่ำที่ค่าโฆษณาเสมอตัว — BEROAS = ราคา ÷ (กำไรก่อนหักแอด + ค่าแอด) ถ้า BEROAS = 2.5 → ROAS จริงต้อง ≥ 2.5 ถึงไม่ขาดทุน เป้าหมายปลอดภัย × 1.25
อ้างอิง: คู่มือ ROAS — สูตร BEROAS ↗
- GMV MaxTikTokTikTok โซลูชันโฆษณาอัตโนมัติ
- โฆษณาอัตโนมัติของ TikTok Shop ใช้ชิ้นงานที่มีอยู่ทำ super campaign เมื่อยอดใช้จ่าย GMV Max เกิน 3% ของรายรับรวม 30 วัน ลด Marketplace commission 1.07pp (percentage points) ทุกออเดอร์ (มีผล 1 เม.ย. 2569)
- AOVข้ามแพลตฟอร์มAverage Order Value (ยอดเฉลี่ยต่อออเดอร์)
- ยอดขายรวม ÷ จำนวนออเดอร์ — ตัวเลขเชิงกลยุทธ์เพื่อ benchmark ราคาเฉลี่ยและออกแบบ bundle/voucher TikTok Data Compass แสดง AOV แยกที่มา (Affiliate/ตรง/Live)
อ้างอิง: TikTok Guide — Data Compass ↗
- GMVข้ามแพลตฟอร์มGross Merchandise Volume (ยอดขายรวมก่อนหัก)
- ยอดขายรวมก่อนหักค่าธรรมเนียม/คืนสินค้า/ส่วนลด ใช้เป็น top-line metric ของทุกแพลตฟอร์ม TikTok นับ GMV Max รวมยอดที่มาจาก organic + affiliate ด้วย
อ้างอิง: TikTok Guide — รายงาน GMV ↗
ROAS เท่าไหร่ถึงคุ้ม? อ่านคู่มือ ROAS จุดคุ้มทุนพร้อมเครื่องคำนวณ
ศัพท์ในใบ Settlement
- Free Shipping Max FeeLazadaค่าธรรมเนียมโปรแกรมส่งฟรีพิเศษกับลาซาด้า
- คือค่าธรรมเนียมโปรแกรม "ส่งฟรีพิเศษกับลาซาด้า" — ร้านที่เข้าร่วมถูกหักเป็น % ของราคาสินค้าที่ขายได้ แลกกับให้ลูกค้าใช้คูปองส่งฟรีกับร้าน ปัจจุบัน Lazada ไม่เก็บเป็นรายการแยกแล้ว: พับเป็นสิทธิประโยชน์ของ Premium Package ตั้งแต่ชุดอัตรา 25 มิ.ย. 2569 (PP มีผล 1 ก.ค. 2569) และตั้งแต่ 1 ส.ค. 2569 PP คิด 8.56% ของ net อัตราเดียวทุกหมวด — ออเดอร์ช่วงที่ยังเก็บแยกคิด flat 6.42% รวม VAT
อ้างอิง: Lazada — ตารางอัตรา Premium Package / ส่งฟรีพิเศษ / คูปองแคมเปญ ↗
- Affiliate Service FeeShopeeค่าบริการโปรโมทผ่านพาร์ทเนอร์ (Shopee AMS)
- คือค่าบริการที่ Shopee หักเมื่อออเดอร์มาจากลิงก์นักรีวิว/Affiliate (AMS) — เก็บเมื่อคลิกสุดท้ายของผู้ซื้อเป็นลิงก์ AMS + ซื้อภายใน 7 วันหลังคลิก + ออเดอร์สมบูรณ์ อัตรา % ร้านตั้งเองแล้วบวก VAT 7% (rate ที่ตั้งคือก่อน VAT) ⚠️ ลูกค้าคืนสินค้า/คืนเงินหลังกดรับสินค้าแล้ว ค่าบริการนี้ไม่คืน — ถือว่าออเดอร์สมบูรณ์จากการโปรโมทของพาร์ทเนอร์
อ้างอิง: Shopee Seller Education — Affiliate Marketing Solution (AMS) ↗
- Platform Infrastructure FeeTikTokค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐานแพลตฟอร์ม (TikTok)
- คือค่าธรรมเนียมคงที่ของ TikTok Shop ฿1.07 (รวม VAT) ต่อคำสั่งซื้อที่จัดส่งสำเร็จ — เก็บต่อออเดอร์ ไม่ใช่ต่อชิ้น ไม่ว่าออเดอร์นั้นมีสินค้ากี่ชิ้น ร้านที่มี 1–100 ออเดอร์ในรอบ 30 วัน (ตัดรอบวันที่ 20 ของเดือน) ได้รับยกเว้นในเดือนถัดไป
อ้างอิง: TikTok Seller — ค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐานแพลตฟอร์ม ↗
- Customer Shipping Feeข้ามแพลตฟอร์มค่าส่งที่ลูกค้าชำระ
- คือบรรทัดค่าส่งฝั่งลูกค้าในใบ statement — เงินค่าส่งที่ลูกค้าจ่ายมากับออเดอร์ ผ่านเข้าบัญชีร้านก่อนถูกหักให้ขนส่ง และเป็นส่วนหนึ่งของฐานคำนวณ Tx/Payment Fee (net + ค่าส่งลูกค้า) ทั้ง Shopee, TikTok และ Lazada — ไม่ใช่รายได้ของร้าน แต่ทำให้ยอดหักค่าธรรมเนียมสูงขึ้น
- SubsidyLazadaเงินอุดหนุนจากแพลตฟอร์ม (Lazada Platform Subsidy)
- คือเงินส่วนลด/โปรโมชั่นที่ Lazada ช่วยออกแทนร้าน (Platform Subsidy) เช่น ส่วนลด LazCoins, คูปอง, แคมเปญผ่อน IPP — ในรายงาน settlement จะแยกฝั่งแพลตฟอร์มกับฝั่งร้านชัดเจน (เช่นบรรทัด IPP Seller Subsidy) เฉพาะส่วนของร้าน (Seller/Your Subsidy) เท่านั้นที่ถูกหักจากยอดขาย
- Campaign FeeLazadaค่าธรรมเนียมโปรแกรมคูปองแคมเปญ (Lazada)
- คือค่าธรรมเนียมของโปรแกรมคูปองแคมเปญ Lazada — ร้านที่สมัครเข้าร่วมถูกหักเป็น % ของยอดขายตามตารางอัตราที่ Lazada ประกาศ (ประกาศเดียวกับ Premium Package) แลกกับคูปองส่วนลดที่ Lazada ออกให้ช่วงแคมเปญ ดูยอดหักรายออเดอร์ได้ในใบ statement
เจอบรรทัดหักเงินที่ไม่แน่ใจ? เช็คยอดโดนหักทีละบรรทัดฟรีที่ /statement-check
การตั้งราคา
- Markup vs Marginข้ามแพลตฟอร์มความต่างระหว่าง Markup % และ Margin %
- Markup คิดจากต้นทุน — ต้นทุน ฿100 ตั้ง markup 50% = ราคา ฿150 → margin จริง 33.3% ไม่ใช่ 50% สูตรแปลง Margin = Markup ÷ (1 + Markup) สับสนสองตัวนี้คือ pricing mistake #1 ของแม่ค้ามือใหม่ที่ทำให้วางแผนค่าโฆษณาผิดและขาดทุนโดยไม่รู้ตัว
อ้างอิง: ตารางแปลง markup ↔ margin ↗
- WTPข้ามแพลตฟอร์มWillingness-to-Pay (ราคาสูงสุดที่ลูกค้ายอมจ่าย)
- ราคาสูงสุดที่ลูกค้าหนึ่งคนยอมจ่ายในบริบทขณะนั้น เปลี่ยนตามช่องทาง เวลา และอารมณ์ (Stiving 2011) ใช้ Reverse Calculator ของ KhumMai เป็น proxy: ถ้าราคาที่ต้องตั้งเพื่อให้ได้กำไรเป้าหมาย > p75 ของตลาด แสดงว่า WTP ตลาดยังไม่ถึงจุดนั้น
อ้างอิง: Reverse Calculator KhumMai ↗
- Pocket Priceข้ามแพลตฟอร์มราคาที่ผู้ขายได้จริงในกระเป๋า (after all leaks)
- Marn-Rosiello HBR 1992 — ราคาตั้งโชว์ลูกค้า (list price) ลบ voucher ค่าธรรมเนียม ค่าส่ง VAT ค่าแอด ทั้งหมด = pocket price จริง Shopee PRM กับ Coin เข้าฐาน fee ทำให้รั่ว 1-2 บาท/ออเดอร์ที่มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น
อ้างอิง: Pocket Price Waterfall เต็มสูตร ↗
- Van Westendorp PSMข้ามแพลตฟอร์มPrice Sensitivity Meter (ESOMAR 1976)
- วิธีวัด WTP คลาสสิกของ Peter van Westendorp (ESOMAR 1976) ถาม 4 คำถามต่อลูกค้า ตัด curve ของแต่ละคำถามได้ Optimal Price Point KhumMai ใช้ p25/p50/p75 ของราคาตลาดเป็น analog: p25=ถูก p50=พอดี p75=แพง
อ้างอิง: WTP — /guides/glossary ↗
- Anchoringข้ามแพลตฟอร์มราคาแรกที่เห็นทำหน้าที่เป็นจุดอ้างในใจ
- Tversky-Kahneman Science 1974 — ราคาเดิมขีดทับ + ราคาขาย ใช้ผล anchoring ทำให้ราคาขายดูคุ้ม ระวัง Shopee/Lazada ห้ามตั้ง list ปลอม policy ป้องกัน misleading discount จะถูก flag ถ้าราคาเดิมไม่เคยขายจริง
- Decoy Effectข้ามแพลตฟอร์มตัวเลือกที่ 3 ที่ดูแย่ ทำให้เป้าหมายดูคุ้ม
- Huber JCR 1982 — Economist subscription experiment: Web only $59, Print only $125 (decoy), Print+Web $125 → 84% เลือก Print+Web ลบ decoy ออก ลดเหลือ 32% กลยุทธ์: เพิ่ม SKU พรีเมียมที่ขายไม่ดี เพื่อทำให้ตัวกลางดูคุ้ม
อ้างอิง: Decoy ใน pricing strategy ↗
- Goldilocks Effectข้ามแพลตฟอร์มคนชอบเลือก middle option จาก 3 ตัวเลือก
- Rafi Mohammed HBR 2018 — เพิ่ม premium tier ที่ราคาสูงทำให้ middle ขายเพิ่ม +64% ในการทดลองหนึ่ง (ไม่ใช่กฎ universal) Sweet spot = 3 tiers; 4+ ทำให้ paradox of choice ลูกค้าหนี
อ้างอิง: HBR — Good-Better-Best ↗
- Loss Aversionข้ามแพลตฟอร์มเสีย ฿100 เจ็บกว่าได้ ฿100 ประมาณ 2 เท่า
- Kahneman-Tversky Prospect Theory 1979 (Nobel 2002) — Framing สำคัญ "เสีย ฿100 ถ้าไม่ซื้อตอนนี้" กระตุ้นแรงกว่า "ประหยัด ฿100" ประมาณ 2 เท่า ใช้ใน flash countdown หรือ scarcity copy ของ marketplace
อ้างอิง: Kahneman-Tversky 1979 (PDF) ↗
- Mental Accountingข้ามแพลตฟอร์มคนแบ่งเงินเป็น 'บัญชี' ในใจคนละช่อง
- Thaler Marketing Science 1985 (Nobel 2017) — ค่าส่งอยู่คนละ mental account กับราคาสินค้า "฿449 ส่งฟรี" จึงขายดีกว่า "฿399 + ค่าส่ง ฿50" แม้ราคารวมเท่ากัน Shopee Coin/Wallet ลด pain of paying เพราะเงิน "จ่ายไปแล้ว" ในใจ
อ้างอิง: Thaler 1985 — Marketing Science ↗
- Charm Pricingข้ามแพลตฟอร์มราคาลงท้าย .99 (left-digit effect)
- Anderson-Simester QME 2003 — ราคา $39 ขายดีกว่าทั้ง $34 (ถูกกว่า) และ $44 ในการทดลอง mail-order ฿199 vs ฿200: ตา "อ่าน" หลักแรกก่อน ดูเหมือนอยู่ใน "1XX range" ใช้ดีกับสินค้าราคา < ฿1,000; luxury ใช้เลขกลม
อ้างอิง: Anderson-Simester 2003 ↗
คำถามที่พบบ่อย
คำตอบสั้นๆ ที่ผู้ขายถามบ่อย
Free Shipping Max Fee ใน Lazada คืออะไร?
Free Shipping Max Fee คือค่าธรรมเนียมโปรแกรม "ส่งฟรีพิเศษกับลาซาด้า" — หัก % ของราคาสินค้าแลกกับคูปองส่งฟรี ปัจจุบันไม่เก็บแยกแล้ว: พับเป็นสิทธิประโยชน์ของ Premium Package มีผล 1 ก.ค. 2569 ออเดอร์ช่วงที่ยังเก็บแยกคิด flat 6.42% รวม VAT
Infrastructure Fee ของ TikTok Shop เก็บเท่าไหร่?
฿1.07 (รวม VAT) ต่อคำสั่งซื้อที่จัดส่งสำเร็จ — เก็บต่อออเดอร์ ไม่ใช่ต่อชิ้น ร้านที่มี 1–100 ออเดอร์ในรอบ 30 วัน (ตัดรอบวันที่ 20) ได้รับยกเว้นในเดือนถัดไป
Affiliate Service Fee ของ Shopee คืออะไร ทำไมลูกค้าคืนของแล้วยังโดนหัก?
คือค่าบริการโปรโมทผ่านพาร์ทเนอร์ (AMS) — หักเมื่อคลิกสุดท้ายเป็นลิงก์ Affiliate + ซื้อใน 7 วัน + ออเดอร์สมบูรณ์ ถ้าลูกค้าคืนสินค้า/คืนเงินหลังกดรับสินค้าแล้ว Shopee ถือว่าออเดอร์สมบูรณ์จากการโปรโมท ค่าบริการนี้จึงไม่คืน
ROAS กับ BEROAS ต่างกันยังไง?
ROAS = ยอดขาย ÷ ค่าโฆษณา (วัดผลจริง). BEROAS = ราคาขาย ÷ กำไรก่อนหักแอด (จุดที่ค่าแอดเสมอตัว). ROAS จริงต้อง > BEROAS ถึงจะไม่ขาดทุน เป้าหมายปลอดภัย ≥ BEROAS × 1.25
DTS Shopee นับยังไง?
Days to Ship — เวลาที่ผู้ขายต้องส่งพัสดุให้ขนส่งรับ Shopee ตัด 12:00 — จ่ายก่อนนับวันเดียวกัน หลัง 12:00 นับวันถัดไป ถ้าไม่ handoff ใน 3 วัน ออเดอร์ยกเลิกอัตโนมัติ
DRTM ของ Lazada แปลว่าอะไร?
Direct Return To Merchant — Lazada ให้ร้านตัดสินใจการคืน 4 ทาง: คืนเงิน, เรียกตรวจสอบ, ปฏิเสธ, ส่งต่อ PSC แทนระบบกลางตัด — ทำให้ร้านมีอำนาจมากขึ้นเมื่อเจอ claim ไม่จริง
ตั้ง markup 30% คือ margin 30% หรือเปล่า?
ไม่ใช่ — markup 30% ของต้นทุนคิดเป็น margin แค่ 23%. สูตรแปลง: Margin = Markup ÷ (1 + Markup) → 30 ÷ 1.3 = 23.1%. ถ้าต้องการ margin 30% ต้องตั้ง markup ประมาณ 42.9% — สับสนสองตัวนี้คือ pricing mistake #1 ของแม่ค้ามือใหม่ที่ทำให้วางแผนค่าโฆษณาผิด
Pocket Price คืออะไร ต่างจากราคาขายยังไง?
ราคาขายคือสิ่งที่ลูกค้าจ่าย Pocket Price คือสิ่งที่ผู้ขายได้จริง — หลังหัก voucher, ค่าธรรมเนียม, ค่าส่ง, VAT, ค่าโฆษณา ตามแนวคิด Marn-Rosiello (HBR 1992). Shopee PRM + Coin ทำให้ pocket price ต่ำกว่าที่คาด เพราะเข้าฐาน fee — ดู /guides/pocket-price-waterfall เพื่อสูตรเต็ม